Kültür Sanat ve Edebiyat

  • Yazı boyutunu yükselt
  • Varsayılan yazı boyutu
  • Yazı boyutunu düşür

Paylaş

Halit Ziya Uşaklıgil

Halit Ziya Uşaklıgil (1866-1945)

İstanbul'da doğdu (27 Mart 1869). Babası Uşaklı halı tüccarı Halil Efendidir. Fatih Askerî Rüştiyesinde okuduktan sonra Fransızca öğrenebilmesi için İzmir'de Fransız kolejinde öğrenim gördü. Üniversitede batı edebiyatı profesörlüğü yaptı. 27 Mart 1945 tarihinde İstanbul'da öldü.

1895'te İstanbul'a gelerek Edebiyat-ı Cedide Topluluğuna katıldı. Türk edebiyatının Avrupa tarzında eser veren ilk büyük ro-mancısıdır. Edebiyat-ı Cedide nesrinin en önemli sanatçısıdır. Fransız romancıların etkisinde kalarak eserlerinde geniş tasvirlere, tahlillere yer vermiştir. Sanatlı bir üslûbu, çok güçlü bir gözlem yeteneği vardır. Edebiyatın bütün türlerinde eserler vermesine rağmen, asıl kişiliği hikâye ve romanlarında ortaya çıkmıştır. Realizmi benimsemiştir. Romanlarında konularını İstanbul'un zengin ve aydın çevresinden seçmiştir. Küçük hikâyelerinde ise halkın arasına girmeye çalışmıştır. Roman ve hikâyeleri teknik yönden çok sağlamdır. En çok eleştirilen yönü dilidir. Arapça, Farsça sözcükleri, özellikle Farsça tamlamaları çokça kullanmıştır. Ömrünün sonlarına doğru dil konusundaki düşüncesi değişince eski eserlerini sadeleştirerek yayınlamıştır.

Halit Ziya, sanat anlayışını ve dönemin yayın hayatını Maî ve Siyah romanında anlatmıştır. Romantizmin etkili olduğu bu dönemde Maî ve Siyah gerçekçi bir anlayışla yazılmıştır. Aşk-ı Memnu'da bir Türk ailesi bütün yönleriyle tanıtılır. Roman, özenilen alafranga hayatın bir eleşti-risidir. Kırık Hayatlar'da da ailenin tehlikelerden korunması işlenir. Hikâye-roman türünün ülkemizdeki başarısının temelinde Halit Ziya Uşaklıgil'in payı büyük olmuştur.

Başlıca eserleri:

Roman:
Nemide (1889)
Bir Ölünün Defteri (1890)
Ferdi ve Şürekası (1894-1985)
Mai ve Siyah (1895-1988)
Aşk-ı Memnu (1925-1987)
Kırık Hayatlar(1924-1989)
Sefile (1886)

Öykü:
Bir İzdivacın Tarih-i Muâşakası (1889)
Bir Muhtıranın Son Yaprakları (1889)
Küçük Fıkralar (3 Cilt) (1896)
Bir Yazın Tarihi (1898-1988)
Solgun Demet (1901)
Sepette Bulunmuş (1920)
Bir Hikâye-i Sevda (1922-1987)
Hepsinden Acı (1934-1984)
Onu Beklerken (1935-1940)
Aşka Dair (1935-1986)
İhtiyar Dost (1939)
Kadın Pençesi (1039-1987)
İzmir Hikâyeleri (1950)

Anılar:
Kırk Yıl (1936-1969)
Bir Acı Hikaye (1942)
Saray ve Ötesi (1942-1981)

Deneme:
Fransız Edebiyatının Numune ve Tarihi (1885)
Hikaye ve Temaşa (1889)
Yunan Edebiyatı (1912)
Latin Edebiyatı (1912)
Alman Tarihi Edebiyatı (1912)
Fransız Tarihi Edebiyatı (1912)
Sanata Dair (1938-1955)

Oyun:
Kabus (1959)

 


Copyright © 2011 - ... Designed by  
Her hakkı saklıdır.